Trí Thức – Anh Là Ai?

Lê Vĩnh Triển

0 416

NHẬN ĐỊNH:

Tham nhũng tràn lan, từ chiều ngang (thành phần cùng cấp vị trí, thứ bậc) lẫn chiều dọc (từ trên xuống dưới) có thể nói là bất trị; giá trị vật chất chi phối xã hội. Quan chức quan tâm đến tài sản cá nhân, gia đình, không quan tâm, không có ý thức quan tâm đến di sản tinh thần, vị thế lịch sử và danh tiếng của mình.

Năng lực quản lý hệ thống yếu kém, một hệ thống lạc hậu dung túng thỏa hiệp, bao che nhau để cùng hưởng lợi nên không tuyển dụng và đào tạo được những cá nhân xuất sắc có tư tưởng độc lập, có năng lực sáng tạo, có tư cách, phẩm giá. Một hệ thống quản lý thất bại trong việc sử dụng con người – nguồn lực quan trọng nhất để phát triển – hệ thống này còn có một đặc điểm là làm văng ra hoặc làm què quặt những cá nhân xuất sắc nếu có.

Ý chí, ý thức của hệ thống vươn lên tầm dân chủ, văn minh để đất nước, người dân được ngẩng cao đầu là rất hạn chế, nếu không nói là hoàn toàn thiếu ý thức và cả kiến thức cho việc đó, chỉ toàn những tuyên truyền sáo rỗng không có nền tảng thực tiễn và học thuật, cũng như thiếu vắng tinh thần quốc gia thực thụ.

QUAN ĐIỂM CỦA TRÍ THỨC ĐỐI VỚI NHẬN ĐỊNH TRÊN:

Với những cá nhân có ý thức, có ưu tư về đất nước, về đời sống người dân và mặt mũi, sĩ diện quốc gia dân tộc (có thể cho đây là một tiêu chuẩn của trí thức – không đặt nặng việc phải có bằng cấp, học hàm, học vị) thì tạm cho là có hai cách nhìn đối với nhận định trên:

– Nhận định trên là chính xác – hoàn cảnh trên là không thể hoặc rất khó có thể sửa chữa, cải thiện được, và

– Nhận định trên là chưa/không chính xác, bi quan – hoàn cảnh trên là có thể sửa chữa được

CÁC NHÓM TRÍ THỨC TƯƠNG ỨNG:

Không kể các trí thức không có và không dám có quan điểm chính trị, trí thức vâng lời ăn theo, nói theo vì dạng này không đáng gọi là trí thức. Còn lại, dựa trên cách đánh giá về hoàn cảnh nêu trên và cách thể hiện tương ứng, có thể phân loại một số nhóm trí thức sau:

– Nhóm A. Nhận định nêu trên là chính xác (hoàn cảnh trên là không thể sửa chữa); Thể hiện: bất hợp tác với nhà nước, yêu cầu thay đổi, thậm chí lật đổ (một số nước gọi nhóm này là “phản động”, đa số các nước khác gọi nhóm này là “chính trị đối lập”).

– Nhóm B. Nhận định trên là chính xác (hoàn cảnh trên là không thể sửa chữa); Thể hiện: Không chống đối, làm việc hợp tác với nhà nước, dù không tin tưởng sẽ có biến chuyển tích cực từ cách quản lý kinh tế, chính trị, xã hội của nhà cầm quyền, nên chọn cách im lặng nhưng không a dua, có chia sẻ chính kiến nhưng rất hạn chế (trong những vòng quan hệ nhất định). Nhóm này không tin đường lối của nhà cầm quyền đồng thời cũng không tin vào các thay đổi khác nếu có.

– Nhóm C. Nhận định nêu trên là khá chính xác (hy vọng sửa chữa được, mức độ hy vọng khác nhau); Thể hiện: hợp tác, làm việc, tuy không tin vào hệ thống nhưng có thể tin vào cá nhân, chọn cách vừa hợp tác vừa cố gắng tác động để thay đổi, không im lặng, tích cực chia sẻ chính kiến, luôn cố gắng phản biện phê bình. Nhóm (C) dễ bị chụp mũ phản động, dù là những người tích cực nhất (theo nghĩa biết phản biện, không thỏa hiệp, lạc quan)

– Nhóm D. Nhận định như trên là KHÔNG chính xác, nặng nề; Thể hiện: Tin vào sự tự sửa chữa thay đổi và tiến bộ của nhà cầm quyền, từ đó làm việc, cống hiến, đây là nhóm trí thức “phục vụ”, phụng sự. Nhóm này có chính kiến là ủng hộ nhà cầm quyền, phản ứng với các nhóm có thái độ chính trị khác. Nhóm này trung thành với nhà cầm quyền nhưng bị đánh giá là ngu trung bởi các nhóm khác.

– Nhóm E (nhóm cơ hội). Nhóm này không nhất thiết được liệt kê như một thành phần của trí thức đúng nghĩa “thấy sai không làm theo, nói theo”, nhưng vì nhóm này khá đông và có tương tác cao với các nhóm trí thức khác nên liệt kê ra đây để phân tích bao quát. Nhóm này, về hình thức thì hợp tác toàn diện, và tích cực với nhà cầm quyền, thỏa hiệp để hưởng lợi, nhóm này giống nhóm D ở thái độ với chính quyền nhưng khác nhóm D ở tính cơ hội cao hơn, vì họ có thể không tin vào sự thay đổi của nhà cầm quyền, thay đổi của đất nước (nghĩa là nhìn thấy thực trạng, hoàn cảnh nêu trên) nhưng vẫn ăn theo, nói theo tàn phá đất nước tuy mức độ có khác nhau (Nhóm này chống gay gắt nhóm A và C, mức độ gay gắt cũng có khác nhau).

Trong một hệ thống, thiếu minh bạch và giải trình, cũng như chịu trách nhiệm cá nhân, thì mức độ, khả năng thăng tiến trong hệ thống chức vị và bổng lộc GIẢM từ E, D, B, C, A

Các mâu thuẩn:

– A mâu thuẫn gay gắt với D (ngu trung) và E (cơ hội)

– C mâu thuẫn với D và E

Dựa trên thực tiễn chính trị xã hội hiện tại ở Việt Nam, có thể nói nhóm A rất ít, ít nhất nhưng có thể nhận diện được; nhóm B đông hơn và chỉ có thể nhận diện được trong từng tổ chức, qua quan hệ cá nhân vì chia sẻ hạn chế; nhóm C ít hơn B khá nhiều, nhưng lớn hơn nhóm A; Nhóm D có thể được cho là nhiều hơn nhóm A, B và C; Nhóm E chắc chắn nhiều hơn nhóm A nhưng khó đánh giá, so sánh với các nhóm còn lại!

Đất nước sẽ khá hơn nếu nhóm C lớn hơn, nhóm B dịch chuyển sang C (phản biện mạnh mẽ đa dạng hơn), nhóm E giảm nhanh (ít kẻ cơ hội, giả tạo). Nhóm A có tác động răn đe, nhóm D có tác động phục vụ nên Ở CHẾ ĐỘ NÀO CŨNG TỒN TẠI nên khó nhận định.

Nhắc lại, E chỉ được phân loại ở đây chứ không được xem là trí thức đúng theo nghĩa dùng tư duy năng lực của mình để phát triển đất nước, và phải sống đúng cái tâm của bản thân. Đất nước mà nhóm E quá lớn thì không bao giờ phát triển được.

Đất nước càng dân chủ thịnh vượng thì A, C và D cùng tăng, B và E càng giảm.

Xin nói thêm, theo quan điểm bài này, không hẳn có bằng cấp học hàm học vị, hay các quan chức chính quyền thì được xem là trí thức. Trí thức là những người có kiến thức, ưu thời mẫn thế, có chia sẻ nỗi quan tâm lo lắng của mình cho sự tồn vong và phát triển của dân tộc và đất nước. Xin cáo lỗi với những trí thức (nếu có) vì những hoàn cảnh nào đó tuy giữ im lặng nhưng đang có những hỗ trợ tích cực, tạo điều kiện để những người (trí thức) khác thể hiện trí tuệ và tài năng của mình cho sự phát triển đất nước (dù nhằm cải thiện, xây dựng hay nhằm đổi mới, thay đổi).

Loading...
TriViet Newsletter
Để tiện theo dõi tin bài mới nhất của Trí Việt News, xin các bạn vui lòng đăng ký bằng cách điền email vào đây. Cám ơn các bạn đã ủng hộ Trí Việt News.
You can unsubscribe at any time